Afscheid nemen, hoe doe je dat?

Ik ben niet gelovig opgevoed, maar als mijn schoonmoeder belt en zegt dat de sacramenten later die dag door de dominee worden voorgedragen bij Ferry’s oma, dan weet ik genoeg. We gaan afscheid nemen nu het nog kan. Nu ze nog enigszins bij is, want de dosis morfine wordt steeds hoger.

Toch voel ik me raar als we er heen rijden. Oma is op en het is goed, ze mag gaan. Maar hoe neem je afscheid van iemand? Ik weet het niet. Ik heb het namelijk nog nooit gedaan. Toen ik vijf was overleed opa R. Opa R. was al heel lang ziek en lag er slecht bij. Hij wilde niet dat zijn nog jonge kleinkinderen daarmee geconfronteerd werden en we mochten niet meer bij hem op bezoek komen. Opa T. overleed toen ik zeven was. Vrij onverwachts! Ik was nog bij hem langs geweest, maar dat was een vrolijk bezoek. Het hartinfarct had hem er niet ondergekregen en na het weekend zou hij naar huis mogen. Tot hij instortte die vrijdag… Oma R. werd iets ouder en ‘stopte’ er mee toen ik 18 was. Ze zoop zichzelf op gepaste wijze in coma, kreeg een hersenbloeding en de laatste keer dat ik haar zag was ze nog steeds in comateuze toestand om niet veel later te overlijden. Naar haar ging ik wel toe om afscheid te nemen, maar een woord werd er niet gewisseld… Hoe zou het nu gaan?

Daar lag ze dan… In een kamertje voor haarzelf. Met een oranje beessie aan haar voeteneinde en tekeningen van haar achterkleinkinderen aan de muur. Het geluid van de pompen wisselt zich af met het geluid van haar diepe, onregelmatige ademhaling. Om haar nek zat een sjaaltje, zoals altijd. Door de dunne deken zag je hoe klein ze eigenlijk is. Ze opende haar ogen, zag ons en je zag een blik van herkenning. Van waardering dat we er waren. Haar hand gleed naar de onze en pakte deze vast. Ze kneep er in. Met haar inmiddels bijna zwarte vingers, die koud aanvoelden. Praten deed ze niet. Om de paar minuten kwam ze bij. Met veel pijn, dat was duidelijk. Bij elke zucht denk ik dat het haar laatste is, maar oma’s wil is sterk. Voor hetzelfde geldt zucht ze nog een week verder…

Met een gemengd gevoel namen we na 45 minuten afscheid. Het is goed, ondanks dat we geen woord met haar konden wisselen. Ze was zich bewust van onze aanwezigheid. Maar wat is het raar om te weten dat dit naar alle waarschijnlijkheid de laatste keer is dat je haar een kus op haar voorhoofd hebt gegeven.

Edit: oma is op maandagmorgen overleden.

  12 comments

  1. zuster_klivia   •  

    Moeilijke momenten en heel dubbel. Sterkte 🙁

  2. Remco Koppedraaijer   •  

    Gelukkig een respectabele leeftijd bereikt, zover moeten wij nog zien te komen, als ik mij zo druk blijf maken om het e.e.a. dan ben ik al blij met 50 jaar 😉

    Sterkte met het verlies, oma heeft in ieder geval geen pijn meer.

  3. Laura   •     Author

    @ remco: helaas heeft ze nu dus nog wel pijn, ondanks de morfine. De vraag is hoe lang ze blijft vechten tegen het einde. Ik hoop niet te lang!

  4. Samantha   •  

    Kan je alleen maar sterkte wensen.
    Maar wel fijn dat je nog afscheid van haar hebt kunnen nemen, toen ze nog redelijk bij bewustzijn was…

  5. Remco Koppedraaijer   •  

    🙁 had gehoopt dat het toch enigszins nog werd onderdrukt, in ieder geval sterkte!

  6. Laura   •     Author

    Naar wat ik heb begrepen zijn ze daar pas vandaag mee begonnen en omdat ze vanmiddag voor de dominee nog enigszins bij wilde zijn, met lage dosis. Je zag gewoon dat ze pijn had in elk geval.

  7. Kris   •  

    Ontzettend moeilijk. Het besef van bewust afscheid nemen valt vooral heel erg zwaar, ook al is het voor oma soms het beste.

    Ik heb zowel van mijn eigen oma als van Vriendliefs oma bewust afscheid genomen. Beiden werden ze in een medicinale slaap gebracht om zo rustig weg te glijden. ‘Slaap zacht’ was mijn laatste afscheid, iets beters wist ik niet. Misschien dat dat ook het enige is waar we op kunnen hopen bij onze geliefdes die ons ontvallen.

  8. Tineke   •  

    Poeh, wat pittig. Aan de ene kant fijn dat je de kans hebt om afscheid van haar te nemen, maar tegelijkertijd natuurlijk loodzwaar.Heel veel sterkte de komende tijd voor jullie allebei! Dikke knuffel :-S

  9. Cindy   •  

    Afscheid nemen is moeilijk, maar goed dat je het gedaan hebt. Ik ben ook heel bij dat ik destijds nog afscheid heb kunnen nemen van mijn opa. Hij was al zo ver heen dat hij dwars door me heen keek, maar kneep nog wel even heel lichtjes in mijn hand toen ik zei dat ik er was. Sterkte allebei xx

  10. Ioni   •  

    Afscheid nemen is moeilijk. Ik probeer mee te geven dat ik er vrede mee heb en dat ze voor mij niet hoeven te blijven. Dat ik ze dankbaar ben voor de momenten die ik met ze gehad heb.

    Ik las dat ze overleden was dus gecondoleerd en veel sterkte.

  11. agaatt   •  

    Ach, ze is inmiddels overleden. Ze heeft de geboorte van haar kleinkind dus niet meegemaakt. Gecondoleerd! Toch een fijn idee dat jullie nog afscheid hebben kunnen nemen. X

  12. Marieke   •  

    Las het op Twitter, maar doe nu pas een blogrondje…
    Nogmaals veel sterkte gewenst, voor jullie allebei!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *